پاسخ: امام مهدى‏علیه السلام در مقام رهبرى و پیشوایى مسلمانان، جانشین پدر بزرگوار خود گشت یعنى ایشان در همان آغازین سالهاى عمر شریف خود داراى تمام عظمت روحى و محتواى غنىّ فکرى در خور شأن یک امام بودند و امامت زود هنگان پدیده‏اى بود که پیش از ایشان نیز در میان برخى از اجداد آن حضرت تحقق یافته بود، مثلاً امام جوادعلیه السلام در سن هشت سالگى منصب امامت را بر عهده گرفت و امام هادى‏علیه السلام در نه سالگى از طرف خداوند سبحان به امامت رسید و امام حسن عسکرى‏علیه السلام - پدر امام مهدى نیز در بیست و دو سالگى مسئولیت رهبرى امت را بر دوش گرفت که اوج این امامت زودهنگام را در امام مهدى و امام جوادعلیهما السلام مشاهده مى‏کنیم و ما این امامت زودهنگام را یک «حقیقت» مى‏نامیم، و نه یک «فرضیه». زیرا این امر به شکل محسوس و ملموس در مورد دو امام جواد و هادى‏علیهما السلام پیشتر صورت پذیرفته بود و امت به رأى العین آن را دیده و تجریه کرده بود و چه دلیلى متقن‏تر و قاطع‏تر از تجربه‏ى ملموس یک امت مى‏تواند مثبت تحقق یک واقعه‏ى اجتماعى باشد؟

 اکنون این حقیقت را طى نکات ذیل توضیح مى‏دهیم:

 1. ولایت امامان خاندان نبوت‏علیهم السلام، دستگاه سلطنتى و تاج و تخت پادشاهى نبود که از طریق وراثت از پدر به پسر انتقال یابد و نظام حاکم از آن پشتیبانى کند، چونان امویان و فاطمیان و عباسیان، بلکه «نظام امامت» رهبرى نیروهاى گسترده مردمى را از نفوذ روحى و مقبولیت فکرى خود نزد آنان، به دست آورده است، چه آن‏که در اسلام تنها چنین امامتى شایسته‏ى زعامت و رهبرى امّت است، آن هم براساس ارتباط روحى و مبانى فکرى.

 2. بنیان‏هاى مردمى از آغاز اسلام پایه‏گذارى شدند تا اینکه در عصر امام باقر و امام صادق‏علیهما السلام شکوفا شده و گسترش یافتند و مکتبى که این دو امام معصوم در داخل چارچوب این بنیان‏ها پى‏ریزى کردند، موج فکرى وسیعى در جهان اسلام ایجاد کرده که صدها فقیه و متکلم و مفسر و دانشمندان سایر علوم بشرى را در درون خود پرورش داد. حسن‏بن على وشاء مى‏گوید:

 من در این مسجد (مسجد کوفه) نهصد شیخ و استاد را یافتم که همگى مى‏گفتند: جعفربن محمد برایم روایت کرد.(68)

 3. شرایط و ضوابطى که توسط این مکتب و نمایندگان مردمى آن، براى تعیین «امام» و کشف شایستگى وى براى زعامت مشخص گردیده، بسیار سخت و دقیق است؛ زیرا بر این اساس، امام باید معصوم و داناترین فرد زمان خود باشد.

 4. این مکتب و پشتوانه‏ى مردمى آن، در راه مقاومت و ایستادگى بر سر عقیده‏ى خود در باب امامت، فربانیان بزرگى تقدیم کرده‏اند. زیرا این مکتب از دید حکومت‏هاى وقت، دست کم از جنبه‏ى تئوریک، خط ستیز و نهضت اعتراض و قیام تلقّى مى‏شد و این عاملى بود که دستگاه‏هاى حاکم را بر آن مى‏داشت که اذیت و آزار و کشتار وسیع و دامنه‏دارى را علیه رهبران و طرفداران این مکتب به راه بیاندازند که در نتیجه جمع بسیارى را کشتند و عده‏اى را به زندان انداختند و صدها مبارز شیعه را در کنج سیاه چالها به شهادت رساندند. پس، پیروان این مکتب، براى حفظ عقیده‏ى خود درباره‏ى امامت بهاى گزافى را پرداخته‏اند و در این زمینه، انگیزه و محرّکى به جز دستیابى به رضوان الهى و تقرب به خداوند سبحان نداشته‏اند.

 5. امامن معصوم که این نیروهاى مردمى به زعامت و پیشوایى ایشان ایمان آوردند، هیچ گاه از پایگاه مردمى خود جدا نبودند و در برج عاج و به دور از مردم خود - چونان سلاطین - نمى‏زیستد و حجاب و مانعى در راه دسترسى امت به خویش ایجاد نمى‏کردند، مگر آن‏که به اجبار حکومت در تبعید یا زندان بودند و در نتیجه منفصل از امت به سر مى‏بردند.

 از شمار چشم‏گیر راویان بسیارى که از امامان معصوم نقل حدیث کرده‏اند و جماعت بسیارى که هنگام اداى فریضه‏ى حج در مدینه به دیدار امامان خود مى‏شتافتند و نیز مکاتبات فراوانى که میان امام مهدى‏علیه السلام و شیعیان حضرت صورت گرفته و نقل شده، این حقیقت را مى‏توان فهمید و همچنین سفرهاى حضرت حجت‏علیه السلام به نواحى مختلف اقطار جهان اسلام نیز مى‏تواند از اسباب این انس و ارتباط جدى و ملموس امام مهدى‏علیه السلام با علماى شیعه و سایر طبقات ایشان تلقى شود.

 6. دستگاه حاکم وقت حضرات ائمه هدى‏علیهم السلام و زعامت اجتماعى و ولایت و نفوذ روحى آنان را خطرى بزرگ و تهدیدى جدى نسبت به موجودیت و تداوم حیات خود مى‏دانست و بر این اساس، تمام تلاش و نیروى خود را به کار بست تا این رهبرى و قدرت متنفّذ و جدى مذهبى - اجتماعى را از میان بردارد و در این زمینه به اقدامات غیر اسلامى و ضد انسانى مفتضحانه‏اى دست یازید و از سبعیت و قساوت دریغ نکرد و على رغم بازتاب تنفّرآفرین و خشم‏انگیز آن میان مسلمانان و خصوصاً شیعیان، روند توسل به زور و آزار و ارعاب و تبعید و حبس و شکنجه و هتک عترت رسول خداصلى الله علیه وآله وسلم و ترور امامان معصوم‏علیهم السلام را ادامه داد.

 بنابراین، با توجه به شش نکته‏ى پیش گفته که حقایق مسلّم تاریخى هستند، مى‏توانیم چنین نتیجه بگیریم که پدیده‏ى «امامت زود هنگام» پدیده‏اى واقعى و ملموس و مجرب بود و نه توهمى بى‏اساس و دور از حقیقت. زیرا امامى که به صحنه مى‏اید و با وجود کودکى، امامت روحى و زعامت فکرى خود را بر مسلمانان اعلام مى‏کند و امت نى  به ولایت و امامت وى ایمان آورده و گردن مى‏نهند. زعامتش بدون برخوردارى از بالاترین درجات علمى و وسعت افق فکرى و اشراف و تسلّط کامل بر فقه و تفسیر و کلام، هرگز مورد پذیرش واقع نمیشود. چون اگر از چنین شخصیتى برخوردار نباشد، محال است که در میان طیف وسیع نیروهاى مردمى که در میان آنان متخصصان علوم و فنون نیز زیاد به چشم مى‏خورند، از پایگاهى برخوردار گردد و بدون برخوردارى از چنان عظمت و قدرت علمى و فکرى، هرگز مردم به صرف یک ادعا، بسنده نکرده و قانع نمى‏گشتند.

 با وجود آن‏که حضرات ائمه‏علیهم السلام در مواقف و مواطنى مى‏زیستند که معاشرت و دسترسى به ایشان براى هیچ کس متعذّر نبود و کارنامه‏ى روشن و بى‏ابهام زندگى ایشان به‏گونه‏اى بود که از چشم‏انداز نگاه‏هاى تیز و کنجکاو، به دور نبود و برتمام زوایاى آن نظارت داشتند، آیا فطرت سلیم و وجدان منصف مى‏پذیرد که کودکى ادعاى امامت داشته باشد و خود را در منصب راهبر و جلودار امّت بزرگ اسلامى قرار دهد، آن‏گاه به وى بگروند و بهاى گزافى از جان و مال خود را در این راه بپردازند، بى‏آن‏که به خود زحمت بررسى و تحقیق بدهند و به کشف واقع نایل گردند و بدون آن‏که چنین امامت زود هنگامى آنان را تکان دهد و براى محک زدن و سنجش این رهبر خردسال به اقدامى وادارد؟

 اگر بر فرض بپذیریم که مردم براى کسب اطلاع و تحقیق حال حرکتى نکردند، آیا ممکن است که روزها و ماه‏ها، بلکه سال‏ها بر این قضیه بگذرد و واقع مطلب با همه‏ى تماس نزدیک و شدید مردم با این رهبر خردسال و کسب تکلیف‏ها و ارجاع مشکلات و طلب پاسخ‏ها، بر همگان روشن نگردد؟ آیا منطقى است که بپذیریم وى وقعاً به لحاظ فکرى و روحى و علمى کودکى بیش نبوده و با این حال پساز گذشت مدت مدیدى، باز هم این واقعیت آفتابى نگردد؟

 چنانچه بپذیریم که پایگاه مردمى امامت اهل البیت، فرصت چنین تتبع و تحقیقى را نیافت! پس چرا حکومت وقت براى کشف حقیقت و واقعیت اقدامى نکرد؟ با اینکه اگر رهبر خردسال امّت به لحاظ فکرى و علمى و پختگى لازم در حد یک کودک بود، به‏راحتى مى‏توانستند آن را آشکار ساخته و با بوق و کرنا جار بزنند و این بهترین فرصت و موفقیت‏آمیزترین شیوه‏اى بود که دستگاه جبار با بهره‏بردارى از آن، مى‏توانست عدم شایستگى رهبر شیعیان را به اثبات برساند و امامت طفلى بر ایشان را، دستمایه ریشخند و تحقیر این جریان فکرى - فرهنگى قرار دهد.

 پر واضح است که اگر جاانداختن بى‏کفایتى یک فردِ چهل یا پنجاه ساله، جهت عهده‏دار شدنامر امامت، احتمالاً با سختى و دشوارى روبرو شود، لیکت اثبان این بى‏کفایتى در مورد یک طفل خردسال معمولى (هر چقدر هم باهوش باشد) که مى‏خواهد چنین بار طاقت‏فرسایى را به دوش بکشد، کار آسانى خواهد بود و یقیناً این راه، از سایر روش‏هاى پیچیده و پر هزینه‏ى تروریستى آسان‏تر مى‏نمود.

 بر پایه‏ى این تحلیل، تنها تفسیر قابل قبول براى سکوت دستگاه خلافت و عدم استفاده از حربه‏ى یاد شده، این است که آنان به این حقیقت پى برده بودند که «امامت زودهنگام» پدیده‏اى اصیل و الهى است، نه ساختگى و بى‏پشتوانه و عارى از واقعیت. آرى! آنها پس از اقدام به این آزمایش و استفاده از این حربه و شکست مفتضحانه، بدین امر وقوف یافتند و تاریخ به روشنى این تلاش‏هاى مذبوحانه را براى ما حکایت کرده است، در حالى که در هیچ موردى از شکست یا تزلزل حرکت زعامت شیعه در قالب «امامت زودهنگام» سخنى نرانده است و هیچ واقعه‏اى را ثبت نکرده که رهبر خردسال امت در برخورد با آن دچار مشکل شده و حل آن، فوق توانایى وى بوده باشد. به صورتى که اعتماد مردم را سلب یا سست کرده باشد.

 این است معناى مدعاى شیعه که مى‏گوید: «امامت زودهنگام» در کارنامه‏ى حیات اهل البیت‏علیهم السلام پدیده‏اى واقعى است و نباید آن را یک فرض و وهم تلقى کرد و این واقعیت ریشه دارى است که در تاریخ رهبرى‏هاى آسمانى و الهى نظایرى دارد که براى نمونه مى‏توان براى زعامت دینى زودهنگام از جناب یحیاى نبى‏علیه السلام نام برد که خداوند سبحان درباره‏ى وى مى‏فرماید:

 اى یحیى! کتاب [خدا] را به جدّ و جهد بگیر، و [ما] از کودکى به وى نبوت دادیم.(69)

 پس، اگر «امامت زودهنگام» را یک حقیقت موجود در حیات اهل البیت بدانیم (که ادله‏ى اثبات آن را شاهد بودیم) منطقاً براى اعتراض در خصوص امامتِ زود هنگام امام مهدى‏علیه السلام و جانشینى وى از پدر بزرگوارش جایى باقى نمى‏ماند.(70)